ANTALYA (KFK Ajans) - EL PAÍS English tarafından aktarılan habere göre, bu yıl Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) Avustralya ile eş başkanlık yapacak olan Türkiye hükümeti, döngüsel ekonomi yoluyla atık azaltımı ve yeniden kullanımı zirvenin 10 önceliğinden biri olarak belirledi. Zirvenin son taslak anlaşmasında, metan emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlama potansiyelini vurgulayan ve Birleşmiş Milletler sistemiyle eş güdümlü yürütülen bağlayıcı olmayan Sıfır Atık Girişimi'ne atıfta bulunuldu. Söz konusu girişim, 2035 yılına kadar yıllık küresel atık üretimindeki öngörülen artışın yarı yarıya indirilmesini hedefliyor.
- Sıfır Atık Hareketi ile son 8 yılda 90 milyon ton atık geri dönüştürülerek ekonomiye 365 milyar lira katkı sağlandı.
- Türkiye, 2025 yılında Avrupa Birliği'nden 10 milyon tonu hurda metal olmak üzere toplam 12,8 milyon ton atık ithal etti.
- Türk çelik sanayisi, yüzde 85'lik oranla dünyada oransal olarak en çok geri dönüştürülmüş çelik üreten ülke konumunda bulunuyor.
Türkiye'nin Sıfır Atık Hareketi fikirlerini geçen eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda sunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, temel önceliğin kullan-at kültüründen uzaklaşmak olduğunu ifade etti. Emine Erdoğan, 1950'lerden bu yana dünya çapında üretilen 9,2 milyar ton malzemenin yaklaşık 7 milyar tonunun çöpe dönüşmesinin bu zihniyetin bedeli olduğunu ve yükün gezegene eşit dağılmadığını belirterek, hareketin sorumlulukları hatırlatan ahlaki bir duruş olduğunu dile getirdi.
Emine Erdoğan'ın başkanlığını yürüttüğü vakıf aracılığıyla 2017'den bu yana sürdürülen çalışmalar neticesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan son sekiz yılda 90 milyon ton atığın geri dönüştürüldüğünü ve Türkiye ekonomisine 365 milyar lira katkı sağlandığını açıkladı. Sıfır Atık Vakfı verileri son 10 yılda geri dönüşüm oranının yüzde 13'ten yüzde 35'e yükseldiğini kaydederken, daha sıkı kriterler uygulayan Avrupa Çevre Ajansı Türkiye'nin geri dönüşüm oranının 2021 yılında yüzde 12 seviyesinde olduğunu bildirdi.
Avrupa Birliği ile Ticaret ve Çelik Sanayisinin Rolü
Çin ve diğer Asya ülkelerinin atık ithalatını yasaklaması veya kısıtlamasının ardından Türkiye, Avrupa Birliği'nin atık ihracatında temel varış noktası konumuna geldi ve Avrupa dışına gönderilen toplam atığın yaklaşık yüzde 40'ını karşıladı. Türkiye, 2025 yılında Avrupa Birliği'nden 12,8 milyon ton atık ithal ederken hurda, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, karton ve kullanılmış tekstil ürünleri geri dönüşüm odaklı sanayide girdi olarak değerlendirildi.
Greenpeace aktivisti Berk Butan, Türkiye'nin Avrupa'ya yakınlığı, Gümrük Birliği entegrasyonu, düşük işleme maliyetleri ve ikincil hammadde talebinin Asya kısıtlamaları sonrasında bu ticaret akışını oluşturduğunu belirtti. Butan, ticaretin yalnızca bir iş fırsatı olarak görülmesinin ulusal atık toplama ve işleme sistemlerinin gelişimini etkileyebileceğini savundu.
İthal edilen atıkların 10 milyon tonunu oluşturan hurda demir ve çelik, Türkiye çelik sanayisinin ana hammaddesini teşkil etti. Türk çelik üreticileri yüzde 85'lik oranla dünyada oransal olarak en çok geri dönüştürülmüş çelik üreten sektör konumunda yer alırken, hurda kullanımı demir cevheri ve kömüre kıyasla yüzde 70'e varan oranda daha az enerji tüketilmesini sağladı.
Gemi Söküm Faaliyetleri ve İthalat Pazarları
Avrupalı büyük çelik üreticilerinin Türkiye'deki rakiplerine hurda satışının kısıtlanması yönünde Brüksel'e talepte bulunması üzerine Türkiye, Libya, Suriye ve Ukrayna gibi alternatif pazarlara yöneldi. Söz konusu malzemelerin ithalatında tespit edilmeyen radyoaktif maddelerin tesislere zarar verme riskine karşı kontroller yürütülüyor.
Hurda temininde kullanılan bir diğer yöntem olan gemi söküm sektörüne dair sivil toplum kuruluşu Shipbreaking Platform verilerine göre, Türkiye 2025 yılında Avrupa Birliği şirketleriyle bağlantılı 15 geminin, bir önceki yıl ise en az 28 geminin sökümünü gerçekleştirdi.
Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme
Türkiye'nin çelik üretiminde yüzde 85 oranında geri dönüştürülmüş hammadde kullanması, küresel karbon salımının en az yüzde 7'sinden sorumlu olan metalurji sektöründe enerji maliyetlerini yüzde 70'e kadar azaltarak sanayiye rekabet avantajı sağlamaktadır. 2025 yılında Avrupa Birliği'nden ithal edilen 12,8 milyon tonluk atığın 10 milyon tonunu oluşturan hurda demir ve çelik, Türk ağır sanayisinin hammadde tedarik zincirindeki stratejik konumunu göstermektedir.
Son sekiz yılda 90 milyon ton atığın geri dönüştürülmesiyle elde edilen 365 milyar liralık ekonomik değer, Sıfır Atık Girişimi'nin yerel katma değer oluşturma potansiyelini ortaya koymaktadır. Avrupa'daki kısıtlama girişimleri karşısında alternatif pazarlara yönelen sektörün, iç atık toplama altyapısını güçlendirerek dışa bağımlılığı azaltması ve COP31 vizyonuyla döngüsel ekonomi standartlarını yükseltmesi beklenmektedir.


💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın