VAN (KFK Ajans) - TRT World tarafından aktarılan habere göre, İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi (BKS) Gözden Geçirme Konferansı'nda, kamuoyunda "katil robotlar" olarak bilinen öldürücü otonom silah sistemlerinin (LAWS) uluslararası düzeyde düzenlenmesine yönelik girişimler Rusya ve ABD engeline takıldı. İnsan hakları örgütleri, üye ülkelerin büyük bölümünün desteğine rağmen yasal bağlayıcılığı bulunan bir anlaşmaya giden yolun bu iki ülke tarafından tıkandığını bildirdi.
- Cenevre'deki BM Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi toplantısında 95 ülke öldürücü otonom silahlar için yasal bağlayıcılığı olan bir metni destekledi.
- Kararların oy birliğiyle alındığı konferansta ABD ve Rusya'nın tutumu 128 taraf ülkenin uzlaşı sağlamasını engelledi.
- Görüşmelerin sonuçsuz kalması halinde ülkelerin 2008 Misket Bombası Sözleşmesi örneğinde olduğu gibi alternatif bir diplomatik hat kurabileceği belirtildi.
Görüşmeleri takip eden sivil toplum örgütlerinin ortak basın toplantısında konuşan Katil Robotları Durdurun (Stop Killer Robots) İcra Direktörü Nicole Van Rooijen, salondaki sayımlarına göre 95 devletin yasal bağlayıcılığı olan bir belgeyi desteklediğini açıkladı. Van Rooijen, ABD ve Rusya'nın benimsediği pozisyonların bu çoğunluğun tamamen karşı kutbunda yer aldığını ifade etti.
Cenevre'de Usul Krizi ve Uzlaşı Arayışı
Konferansta, BKS'ye taraf olan 128 ülkenin temsilcileri, yapay zekânın hedefleri daha hızlı ve hassas şekilde vurmak amacıyla ordular tarafından benimsendiği bir ortamda, on yılı aşkın süredir tartışılan düzenleme müzakerelerini başlatıp başlatmamayı ele alıyor. Kararların oylama yerine konsensüs ile alındığı yapıda Rusya, ilk gün Avrupa Birliği ve sivil toplum kuruluşları gibi gözlemcilerin oturumlara katılımına itiraz ederek süreci gayriresmi görüşme formatına sürükledi.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi Silahsızlanma Danışmanı Richard Lennane, mevcut tıkanıklığa rağmen müzakerelerin başlaması yönünde çok sayıda ülkenin güçlü baskı uyguladığını ve görüşmelerden cesaret verici işaretler alındığını bildirdi. Lennane, daha önce çekimser kalan Çin ve Avustralya gibi aktörlerin bağlayıcı bir belgeye yönelik esneklik gösterdiğini, Fransa'nın ise bağlayıcı kurallar ile gönüllü önlemleri bir araya getiren karma bir modeli savunduğunu kaydetti.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
Avusturya, Brezilya, Küba ve Meksika gibi ülkeler hibrit formüller yerine tamamen yasal bağlayıcılığı olan bir protokol konusunda ısrar etmektedir. Lex International temsilcisi Magnus Lovold, Cenevre'deki konferanstan resmi müzakere kararı çıkmaması durumunda, bağlayıcı kuralları savunan ülkelerin 2008 Misket Bombası Sözleşmesi sürecinde olduğu gibi BKS mekanizmasının dışına çıkarak bağımsız bir uluslararası çerçeve oluşturabileceğini belirtmektedir.
Orduların yapay zekâ kabiliyetlerini hızla artırdığı bir süreçte 128 ülkenin uzlaşı şartına bağlı kalması, küresel güvenlik mimarisinde karar alma süreçlerini yavaşlatmaktadır. Rusya ve ABD'nin direncinin devam etmesi halinde, çoğunluğu oluşturan 95 ülkenin ayrı bir sözleşme zeminine yönelmesi, otonom silah teknolojilerinin uluslararası hukuktaki denetim dengelerini yeniden tanımlama potansiyeli taşımaktadır.
💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın