Son Dakika
Dolar48,65 ₺▲ %0.03 Euro56,19 ₺▲ %0.08 Altın4.285 ₺▼ %0.12 BIST11.542▲ %1.24 Bitcoin$98.450▲ %2.1 Isparta☀️ 28°CAçık Eğirdir🌤️ 26°CParçalı Yalvaç☀️ 27°CAçık
Anasayfa / Dünya / Haber
Manşet Dünya 📅 20.11.2026 00:20 ⏱️ 4 dk okuma Kaynak: THE GUARDIAN WORLD

UAD Myanmar'ı Suçlu Buldu: Karar İsrail Davası İçin Emsal Olacak

UAD, Myanmar'ı doğrudan soykırımdan suçlu bulunan ilk ülke ilan etti; karar Gazze süreci devam eden İsrail için güçlü bir emsal oluşturdu.

Yazı:
⭐ Google News 💬 WhatsApp
🎙️ Haberi Sesli Dinle
Yapay zekâ seslendirici ile haberi dinleyin
HIZ:
UAD Myanmar'ı Suçlu Buldu: Karar İsrail Davası İçin Emsal Olacak

LAHEY (KFK Ajans) - The Guardian World tarafından aktarılan habere göre Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ı soykırım suçu işlemekten suçlu bularak tarihte bu suçtan doğrudan hüküm giyen ilk ülke ilan etti. Lahey'deki yargıçlar heyeti, 6'ya karşı 9 oyla aldığı çoğunluk kararında 1948 Soykırım Sözleşmesi'nin devletlerin eylemlerine uygulanmasına dair ayrıntılı bir yol haritası çizdi. Kararın, Arakanlı kurbanlar için adaleti sağlamanın yanı sıra uluslararası alanda soykırımla suçlanan diğer davalara doğrudan yön vermesi bekleniyor.

📌 ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER
  • Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar ordusunu Arakanlı Müslümanlara yönelik doğrudan soykırım suçu işlemekten 6'ya karşı 9 oyla suçlu buldu.
  • Kararda, kuzey Rakhine eyaletinde 815 bin kişinin hedef alındığı ve 5 yaş altı en fazla 2 bin 109 çocuğun öldürüldüğü tespitine yer verildi.
  • Uzmanlar, köy yıkımları ve çocukların hedef alınması bulgularının Divan'da yargılanan İsrail davasına doğrudan emsal teşkil ettiğini belirtti.

Uluslararası Hukuk ve Sözleşmenin Uygulanabilirliği

Gambiya'nın açtığı davada hukuk ekibinde yer alan önde gelen insan hakları avukatı Philippe Sands, karara ilişkin değerlendirmesinde, "Bunun soykırım sözleşmesini canlandıran bir karar olduğunu düşünüyorum. Sözleşmeye pratik ve gerçek bir anlam kazandırıyor. Eğer alternatif bir görüş benimsenseydi, sözleşme esasen hükümsüz bir metne dönüşürdü." ifadelerini kullandı. Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard ise kararı "hayatta kalanlar, mağdurlar ve aileleri için adaletin tecelli ettiği nadir bir an" olarak nitelendirdi.

Utrecht Üniversitesi Uluslararası Tarih Bölümü'nde görevli savaş suçları uzmanı Dr. Iva Vukušić, sonucun uluslararası hukuk için hayati bir kazanım olduğunu belirtti. Vukušić, "Bu uluslararası hukuk açısından iyi bir gün. Buna ihtiyacımız vardı. Hukukun birçok noktasını açıklığa kavuşturması açısından gerçekten önemli ve bundan sonrası için çok yararlı olacak." açıklamasında bulundu. Hükmün, bireysel faillerin soykırımla suçlanması noktasında Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) süreçlerine de etki edeceği öngörülüyor.

Kasıt Standardı ve Rakhine Eyaletindeki Bilanço

Uluslararası kurumlara mesafeli yaklaşan Trump yönetimi de gelişmeleri yakından izliyor. ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi, karardan önce Divan'a başvurarak bu kuralın ABD ve müttefik askerlerine karşı bir silaha dönüştürülmesini önlemek amacıyla "soykırımı kanıtlama konusundaki yasal çıtanın düşürülmemesi" çağrısında bulunmuştu. Mahkeme eşiği doğrudan düşürmezken, eylemlerin incelenmesinde soykırım kastının Myanmar ordusunun fiillerinden çıkarılabilecek "tek makul sonuç" olduğu standart yöntemini korudu.

UAD geçmişte yalnızca Sırbistan'ı Hırvatistan ve Bosna-Hersek davalarında yargılamış, 2007 yılındaki Bosna kararında Belgrad'ın 1995 Srebrenitsa soykırımını önlemede başarısız olduğuna hükmetmiş ancak devleti doğrudan soykırım suçlusu ilan etmemişti. Yeni kararda ise Myanmar ordusu, 2017 yılında zirveye ulaşan operasyonlarda Müslüman azınlık Arakanlılara yönelik soykırımdan doğrudan sorumlu tutuldu. Mahkeme yaklaşık 10 bin kişilik can kaybının yanı sıra kuzey Rakhine eyaletinde hedef alınan 815 bin kişilik toplam nüfusu, cinsel şiddet mağdurlarının uğradığı zihinsel hasarı ve toplumun üreme kapasitesine verilen zararları delil kabul etti.

Gazze Davası ve İsrail Açısından Sonuçlar

Hükümde, bir devletin nüfusu sürme veya cezalandırma gibi diğer saiklerinin soykırım kastıyla bir arada bulunabileceği ve tüm kanıtların toplamından soykırım kastının ortaya çıktığı belirtildi. Hukuk uzmanları, karardaki gerekçelerin Divan önünde yazılı savunma aşamasında bulunan ve en az üç yıl sürmesi beklenen Gazze davasıyla doğrudan örtüştüğüne işaret ediyor. Kararda Myanmar'da 5 yaşın altındaki 2 bin 109 çocuğun öldürülmesinin grubun temeline indirilmiş bir darbe olarak tanımlanması ile Gazze'deki savaşta 5 yaşın altındaki 5 binden fazla Filistinli çocuğun hayatını kaybetmesi benzer unsurlar arasında gösteriliyor.

Ayrıca yerleşim yerlerinin yıkılmasının ardından uygulanan buldozerle arazi temizliği ve güvenlik tesisleri inşa edilmesi eylemleri de Myanmar aleyhindeki mahkûmiyet gerekçeleri arasında yer aldı. Bu tablonun, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nin yüzde 60'ından fazlasında kurduğu kontrol yapısıyla uyuştuğu belirtiliyor. Middlesex Üniversitesi'nde uluslararası hukuk profesörü ve soykırım uzmanı olan William Schabas, kararın Tel Aviv yönetimine yönelik doğrudan mesajlar taşıdığını vurgulayarak, "İsrail için mesajlarla dolu. Elbette belirgin farklılıklar var ve deliller farklı olacaktır, ancak kararda Myanmar kelimesini İsrail ile değiştirseniz metinde çok fazla şeyi değiştirmeniz gerekmezdi." dedi.

Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme

Uluslararası Adalet Divanı'nın Myanmar hükmü, devletlerin soykırım sorumluluğunu değerlendiren küresel yargı mimarisinde yeni bir eşik oluşturuyor. Halihazırda Divan önünde soykırımla suçlanan tek diğer ülke olan İsrail ile Gazze'deki eylemleri engellemediği ve soykırımı kolaylaştırdığı iddiasıyla Nikaragua tarafından Lahey'e taşınan Almanya, bu kararın ortaya koyduğu hukuki çerçeveden doğrudan etkilenme riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Bölgesel krizlerin çözümünde uluslararası hukukun üstünlüğünü ve Filistin halkının meşru haklarını her platformda savunan Türkiye açısından bu emsal karar, Gazze'deki sivil can kayıplarının ve yerleşim yeri tahribatlarının uluslararası mahkemelerde karşılık bulması yönündeki diplomatik girişimleri güçlendirecek niteliktedir. Kararın ortaya koyduğu net standartlar, uluslararası kurumların çatışma alanlarındaki dokunulmazlık algısını kırması adına uluslararası dengeleri değiştirebilecek somut bir hukuki zemin sağlamaktadır.

🌐 Kaynak Bilgisi ve Dış Basın Servisi

Bu içerik, yapay zeka destekli uluslararası basın robotumuz tarafından yabancı kaynaklar taranarak Türk basın yayın ilkelerine uygun biçimde derlenmiştir.
Kaynak: THE GUARDIAN WORLD

🔗 Orijinal Habere Git ↗

💬 Yorumlar 0

✍️ Bir Yorum Bırakın

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

İLGİLİ HABERLER

Katz Açıkladı: İsrail Üç Bölgede Kalıcı Güvenlik Alanı Kuracak

Katz Açıkladı: İsrail Üç Bölgede Kalıcı Güvenlik Alanı Kuracak

İsrail Gazze'nin Merkezinde Yeni Bir Askeri Operasyon Başlattı

İsrail Gazze'nin Merkezinde Yeni Bir Askeri Operasyon Başlattı

İsrail'den ABD'ye İran Talebi: Yeni Operasyon İçin Süre Verildi

İsrail'den ABD'ye İran Talebi: Yeni Operasyon İçin Süre Verildi

Cumhurbaşkanı Erdoğan Gazze İçin Acil Yardım Çağrısı Yaptı

Cumhurbaşkanı Erdoğan Gazze İçin Acil Yardım Çağrısı Yaptı