WASHINGTON (KFK Ajans) - The Guardian World tarafından aktarılan habere göre, Birleşmiş Milletler'in en üst yargı mercii olan Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD), Myanmar hükümetinin Arakanlılara yönelik soykırım suçu işlediğine hükmetmesi durumunda, ABD'nin bu yıl Nobel Barış Ödülü alan Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay dahil divan hakimlerine yaptırım uygulayabileceği endişesi artıyor. Divanın bağımsız yargıçları, Washington yönetiminin olası bir soykırım kararını suçun 'hukuki eşiğini düşürmek' olarak yorumlayabileceği gerekçesiyle varlıklarını koruma yolları hakkında danışmanlık almaya başladı.
- UAD, perşembe günü Myanmar yönetiminin Arakanlı Müslümanlara soykırım yapıp yapmadığına hükmedecek.
- ABD yönetimi, kararın soykırım eşiğini düşürerek İsrail ve Gazze davasına emsal oluşturmasından endişe duyuyor.
- UCM, Afganistan'da ABD askerleri ve istihbarat ajanlarına yönelik soruşturma planlarını resmen rafa kaldırdı.
Myanmar Davası ve Soykırım Eşiği Tartışması
Tarihinde henüz hiçbir devleti doğrudan soykırım suçundan sorumlu tutmamış olan UAD açısından önceki davalarda en belirleyici unsur, ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu 'tamamen veya kısmen yok etme kastı'nın kanıtlanması oldu. Arakanlı mağdurları temsil eden avukatlar, Myanmar ordusunun 2016 ve 2017 yıllarında Arakan eyaletine düzenlediği saldırılarda kaçan sivilleri öldürmesi dahil sergilediği davranış modellerinin grubu yok etmeye yönelik açık girişimleri gösterdiğini savunuyor. Askeri bir ayaklanmayı hedef aldığını öne sürerek suçlamaları reddeden Myanmar'a karşı açılan davada Birleşik Krallık ile birlikte çoğunluğu Avrupa'dan beş ülke, soykırım kastının belirlenmesinde gerçeklerin ve koşulların kapsamlı şekilde incelenmesi gerektiğini bildiren 24 sayfalık ortak dilekçe sundu.
ABD ve İsrail'in Gazze Emsali Endişesi
Beyaz Saray'a yakın düşünce kuruluşlarından Demokrasileri Savunma Vakfı, mahkemenin perşembe günü soykırım kararı vermesi durumunda ABD'nin divana yaptırım uygulayacağını öngörüyor. ABD ve İsrail, Myanmar nihai kararının bir hükümetin soykırım kastını belirleme yöntemini netleştirmesinden ve bunun divanın ileride İsrail'in Gazze'de soykırım suçu işlediğine hükmetmesini kolaylaştıracak bir emsal oluşturmasından çekiniyor. İsrail daha önce divanın tavsiye kararlarını eleştirmiş ve 2024 yılında Gazze'ye daha fazla insani yardım girişine izin verilmesi ile BM kuruluşu UNRWA ile işbirliği yapılmasına yönelik emirleri uygulamayı reddetmişti.
Diplomatik Açıklamalar ve UCM Kararı
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Gambiya tarafından davaya geçici hakim olarak atanan Navi Pillay ve 15 daimi divan hakimine yönelik uyarılarda bulunarak Washington'ın hukukun Amerikan askerlerine karşı silah olarak kullanılmasına izin vermeyeceğini savundu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise geçen cuma günü yaptığı konuşmada uluslararası hukukun küresel elitler tarafından evrensel ilkeler kisvesi altında kendi çıkarlarını ilerletmek için kullanıldığını ileri sürdü. Bu gelişmelerin ardından Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), kanıt elde etmenin zorluğu gerekçesiyle cuma günü Afganistan'da potansiyel hukuksuz eylemleri bulunan ABD askerleri ve istihbarat ajanlarını yargılama planlarını resmen düşürdüğünü açıkladı.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
Uluslararası Adalet Divanı'nın Myanmar davasında vereceği karar, uluslararası hukukta soykırım kastının tespiti açısından belirleyici bir çerçeve sunma potansiyeli taşımaktadır. Divanın incelediği davada yalnızca doğrudan öldürme eylemleri değil; çocuklara yönelik muamele, cinsiyete dayalı şiddet ve zorla yerinden edilme gibi unsurların da soykırım suçu kapsamında bütüncül biçimde ele alınması talep edilmektedir.
ABD yönetiminin UAD üzerindeki diplomatik ve kurumsal baskıları, uluslararası yargı organlarının egemen devletler üzerindeki yaptırım gücünü ve Gazze başta olmak üzere süregelen uluslararası çatışmalardaki hukuki hesap verebilirlik süreçlerini doğrudan etkilemektedir. UCM'nin Afganistan soruşturmasını rafa kaldırmasının ardından UAD hakimlerine yönelik olası yaptırım tehditleri, küresel adalet mekanizmalarının tarafsızlığına ve çok taraflı hukuki kurallara dayalı uluslararası düzene yönelik tartışmaları derinleştirmektedir.


💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın