ANKARA (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, Türk bir yetkili Middle East Eye'a yaptığı açıklamada, Hizbullah'ın silahsızlanmasının ancak İsrail'in Lübnan topraklarındaki işgalini sona erdirmesi halinde gerçekleşebileceğini belirtti. İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan yetkili, Ankara'nın Washington yönetimine İsrail'in eylemleri durdurulmadıkça Lübnan planının başarısızlıkla sonuçlanacağını ilettiğini kaydetti. Yetkili, İsrail işgali büyümeye devam ederken Hizbullah'tan silah bırakmasının istenmesini durması gereken imkansız bir denklem olarak nitelendirdi.
- Hizbullah'ın Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesine rağmen İsrail'in geçici mevzileri kalıcı hale getirdiği bildirildi.
- Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'un Temmuz ayında gerçekleştirdiği Türkiye ziyareti sonrası diplomatik temaslar hız kazandı.
- Türkiye'nin güney Suriye için önerdiği 1974 kuvvetlerin ayrılması anlaşmasının güncellenmesi teklifini İsrail'in reddettiği açıklandı.
Hizbullah'ın Litani Nehri'nin kuzeyine çekildiğini hatırlatan Türk yetkili, İsrail'in Lübnan'da ilave askeri kontrol noktaları kurmama yönündeki taahhüdünü yerine getirmediğini ve geçici mevzileri kalıcı askeri tesislere dönüştürdüğünü vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın Hizbullah'ın silahsızlandırılması amacıyla Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara'nın Lübnan'a müdahale etmesi fikrini gündeme getirdiği, Şam yönetiminin ise bu seçeneği kamuoyu önünde reddettiği aktarıldı. Ankara, böyle bir adımın başarısız olacağını ve Lübnan'da yeni bir iç savaşı tetikleyebileceğini değerlendiriyor.
Lübnan'daki Askeri Gelişmeler ve Diplomatik Çıkmaz
İsrail güçleri, Hizbullah'ın ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşına karşılık roket atışlarını yeniden başlatmasının ardından Mart ayında Lübnan topraklarına girdi. Haziran ayında ABD arabuluculuğunda varılan çerçeve anlaşması, Lübnan ordusunun belirlenen alanlarda kontrolü sağlamasıyla eş zamanlı olarak kademeli bir İsrail çekilmesini öngörüyordu. Ancak söz konusu mutabakatın bazı pilot bölgelerde uygulanmasının ardından sahadaki ilerlemenin durduğu ve İsrail güçlerinin güney Lübnan'ın belirli kesimlerini işgal etmeye devam ettiği bildirildi.
Türk yetkili, İsrail unsuru ele alınmadan ve güney Lübnan'daki işgal sürerken Suriye'den Hizbullah meselesini çözmesini istemenin fiilen imkansız olduğunu dile getirdi. Beyrut yönetimi ile temaslarını yoğunlaştıran Türkiye, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'u Temmuz ayında resmi temaslar kapsamında ağırlamıştı. Ankara'nın Suriye'de kalıcı bir istikrar sağlanmasının Lübnan'ın istikrarından geçtiği yönündeki yaklaşımı diplomatik kanallarda korunuyor.
Bölgesel Dengeler ve Şam-Tel Aviv Hattı
Irak, Suriye ve Lübnan arasındaki ilişkinin bölgesel güvenlik açısından kritik bir hat oluşturduğunu kaydeden Türk yetkili, Türkiye'nin bu üç ülke arasındaki işbirliğini teşvik edeceğini ifade etti. Haberde görüşlerine yer verilen Lübnanlı araştırmacı Sohaib Jawhar ise Ankara'nın Lübnan'ı Suriye'nin stratejik çevresinin bir parçası olarak gördüğünü ve İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Yunanistan arasındaki ortak adımların Türkiye'yi dışlayan bir bölgesel denge kurmasından endişe duyduğunu aktardı. Jawhar, Türkiye'nin bu tavrının Irak'ta silahların devlet denetimine alınması sürecindeki rolünde olduğu gibi Hizbullah'ın devletten bağımsız silahlı yapısını desteklediği anlamına gelmediğini belirtti.
Ankara'nın son bir yıldır Suriye ve İsrail heyetlerini Suriye'nin güneyinde uzlaştırmak için çaba harcadığını belirten yetkili, 1974 tarihli kuvvetlerin ayrılması anlaşmasının güncellenmesi yönündeki önerinin İsrail tarafından reddedildiğini kaydetti. Yetkili, İsrail'in herhangi bir metne imza atmaya yanaşmadığını ifade etti.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
Ankara'nın yürüttüğü diplomasi trafiği, İsrail'in Lübnan ve Suriye hattındaki askeri varlığını sınırlandırmayı ve bölgede kalıcı güvenlik mekanizmaları oluşturmayı hedefliyor. Türk yetkilinin açıklamaları, Washington'ın sahadaki dengeleri gözetmeyen silahsızlanma baskısının Lübnan'daki iç kırılganlıkları derinleştireceği uyarısını somutlaştırıyor. Türkiye'nin 1974 anlaşmasını güncelleme girişimi ise sınır güvenliği mimarisini bölgesel uzlaşıyla yeniden tesis etme niyetini ortaya koyuyor.
Buna karşılık İsrail'in pilot bölgeler sonrası çekilme sürecini durdurması ve Suriye güneyindeki müzakere zeminini reddetmesi, krizin askeri yayılma riskini canlı tutuyor. Türk yetkili, İsrail'in Lübnan, Suriye, Gazze ve Batı Şeria'daki eylemleri sürdükçe can kayıplarının ve bölgesel istikrarsızlığın artacağını öngörürken, olası yeni bir İsrail hükümetinin daha pragmatik bir yaklaşım benimsemesi ihtimaline işaret ediyor.


💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın