Son Dakika
Dolar48,65 ₺▲ %0.03 Euro56,19 ₺▲ %0.08 Altın4.285 ₺▼ %0.12 BIST11.542▲ %1.24 Bitcoin$98.450▲ %2.1 Isparta☀️ 28°CAçık Eğirdir🌤️ 26°CParçalı Yalvaç☀️ 27°CAçık
Anasayfa / Ekonomi / Haber
Manşet Gündem Ekonomi 📅 14.11.2026 05:49 ⏱️ 2 dk okuma Kaynak: UA.NEWS

Karanlık Enerjinin İşareti 9,5 Milyar Yıl Önce Değişmiş Olabilir

İTÜ öncülüğündeki araştırmacılar, karanlık enerjinin yoğunluğunun 9,5 milyar yıl önce negatiften pozitife geçmiş olabileceğini ortaya koydu.

Yazı:
⭐ Google News 💬 WhatsApp
🎙️ Haberi Sesli Dinle
Yapay zekâ seslendirici ile haberi dinleyin
HIZ:
Karanlık Enerjinin İşareti 9,5 Milyar Yıl Önce Değişmiş Olabilir

İSTANBUL (KFK Ajans) - UA.NEWS tarafından aktarılan habere göre, İstanbul Teknik Üniversitesindeki (İTÜ) araştırmacılar, evrenin erken döneminde karanlık enerjinin etkin yoğunluğunun negatif olabileceğini ve sonradan pozitife dönüştüğünü öngören bir model geliştirdi. Yapılan hesaplamalar, söz konusu geçişin yaklaşık 1,5 kırmızıya kayma değerinde, yani günümüzden yaklaşık 9,5 milyar yıl önce gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.

📌 ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER
  • İTÜ'den Prof. Dr. Özgür Akarsu liderliğindeki ekip, karanlık enerji yoğunluğunun yaklaşık 9,5 milyar yıl önce işaret değiştirdiğini modelledi.
  • Araştırma, genel görelilik yerine burulma özelliğini kullanan teleparalel f(T) kütle çekim teorisi dalını temel alıyor.
  • Geliştirilen modelin, evrenin genişleme hızındaki uyuşmazlığı ifade eden Hubble gerilimini açıklamaya yardımcı olabileceği belirtiliyor.

Teleparalel Kütle Çekim Yaklaşımı ve Modelin Detayları

Prof. Dr. Özgür Akarsu liderliğindeki uluslararası çalışma grubu, teleparalel f(T) kütle çekiminin daha önce az incelenmiş bir dalı üzerinde çalıştı. Einstein'ın uzay-zaman eğriliği üzerinden kütle çekimini tanımlayan genel görelilik teorisinden farklı olarak bu yaklaşım, burulma (torsion) olarak bilinen matematiksel özelliği temel alıyor.

Physical Review D dergisinde yayımlanan çalışmada, Doğuş Üniversitesinden Nihan Katırcı ve Kyoto Üniversitesinden Antonio De Felice de yer aldı. Araştırmacılar, karanlık enerjinin pozitif olma zorunluluğunu varsaymadan çözümler üretirken, model standart ΛCDM modelinin altı kozmolojik parametresini korumayı sürdürüyor.

DESI Verileri ve Hubble Gerilimi

Galaksilerin ve kuasarların konumlarını haritalandıran DESI spektroskopi aygıtından elde edilen üç yıllık gözlem verileri, kalıntı ışınım, süpernovalar ve zayıf kütle çekimsel mercekleme ölçümleriyle birleştiğinde karanlık enerjinin sabit kalmayabileceğine dair işaretleri güçlendirdi. DESI, 47 milyondan fazla galaksi ve kuasarı kapsayan beş yıllık taramasını tamamlarken, araştırmacılar modellerini henüz tam DESI veri setiyle test etmedi.

Bilim insanları, karanlık enerjinin etkin yoğunluğundaki işaret değişiminin, evrenin mevcut genişleme hızının ölçümlerindeki uyuşmazlığı ifade eden Hubble gerilimini çözmeye katkı sağlayabileceğini vurguluyor. Senaryonun doğrulanması için büyük ölçekli yapıların oluşumu, ışığın kütle çekimiyle bükülmesi ve kozmik genişleme geçmişine ilişkin ek verilerin incelenmesi gerekiyor.

Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme

Türkiye merkezli araştırmacıların öncülüğünde Japonya ortaklığıyla yürütülen bu çalışma, Türk akademik kurumlarının küresel astrofizik ve temel bilim literatüründeki stratejik araştırma kapasitesini somut verilerle ortaya koymaktadır. 47 milyonu aşkın gök cisminin incelendiği uluslararası DESI veri altyapısıyla uyumlu kuramsal modeller üretilmesi, Türkiye'nin ileri bilimsel araştırmalardaki konumunu güçlendirici bir etki yaratmaktadır.

Karanlık enerjinin 9,5 milyar yıl önceki davranışına odaklanan bu teorik atılım, Hubble gerilimi gibi evrenbilimin en temel çözülmemiş problemlerine odaklanarak uluslararası konsorsiyumlarla ortak çalışma imkanlarını artırmaktadır. İTÜ ve Doğuş Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği bu model, küresel gözlem projeleriyle doğrulanması halinde astrofizik literatüründe kalıcı bir referans noktası olma potansiyeli taşımaktadır.

🌐 Kaynak Bilgisi ve Dış Basın Servisi

Bu içerik, yapay zeka destekli uluslararası basın robotumuz tarafından yabancı kaynaklar taranarak Türk basın yayın ilkelerine uygun biçimde derlenmiştir.
Kaynak: UA.NEWS

🔗 Orijinal Habere Git ↗

💬 Yorumlar 0

✍️ Bir Yorum Bırakın

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

İLGİLİ HABERLER

Ankara'daki Mahkemeden İmamoğlu ve 8 İsme Hapis Cezası Çıktı

Ankara'daki Mahkemeden İmamoğlu ve 8 İsme Hapis Cezası Çıktı

Epstein Dosyasında Yeni Rapor: Şüpheli Ölüm Değil Acı Olay Bulgusu

Epstein Dosyasında Yeni Rapor: Şüpheli Ölüm Değil Acı Olay Bulgusu

ABD'de Trump'a Suikast Girişimi Davasında 27 Yıl Hapis Kararı

ABD'de Trump'a Suikast Girişimi Davasında 27 Yıl Hapis Kararı

ABD Ordusunda Görev Değişimi: Trump Orgeneral LaNeve'i Seçti

ABD Ordusunda Görev Değişimi: Trump Orgeneral LaNeve'i Seçti