MOGADİŞU (KFK Ajans) - Horseed Media tarafından aktarılan habere göre, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) Somali açıklarında yürüttüğü petrol ve doğal gaz arama yetkisine dair anlaşmanın detayları Somali parlamentosunda ve kamuoyunda tartışmalara yol açtı. İddialara göre yaklaşık 20 milyar varillik petrol potansiyeli barındıran sahada TPAO'ya geniş arama ve gelir hakları tanınırken, bazı Somalili milletvekilleri sürecin meclis denetiminden geçirilmediğini ileri sürdü.
- TPAO'ya Somali açıklarında her biri yaklaşık 5 bin kilometrekarelik üç deniz bloğunda münhasır petrol ve doğal gaz arama yetkisi verildi.
- Somali Meclisi üyeleri, 20 milyar varillik potansiyel barındıran anlaşmanın meclis onayından geçirilmediğini belirterek itirazda bulundu.
- Türkiye ile Somali arasında 7 Mart 2024'te imzalanan petrol arama anlaşması kapsamında sondaj gemisinin Nisan 2026'da bölgeye ulaştığı bildirildi.
Türkiye ile Somali arasındaki ilişkiler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kuraklık ve terör örgütü Eş-Şebab saldırılarının sürdüğü 2011 yılında gerçekleştirdiği Mogadişu ziyaretiyle insani yardım temelinde başlamıştı. Geçen 15 yıllık süreçte bu işbirliği balıkçılık, uzay teknolojisi, eğitim, sağlık, havacılık, güvenlik, ticaret ve enerji alanlarını kapsayan kapsamlı bir ortaklığa dönüştü.
Deniz Bloklarındaki Arama Yetkisi ve Anlaşma Maddeleri
Basına sızdırılan belgelere dayandırılan iddialara göre Somali federal hükümeti, TPAO'ya her biri yaklaşık 5 bin kilometrekare büyüklüğünde üç ayrı deniz bloğunda ihale yapılmaksızın münhasır arama hakkı sağladı. İddia edilen sözleşme şartlarında Somali'nin arama masraflarını Türkiye'ye geri ödeyeceği ve üretim gelirlerinin yüzde 95'inin TPAO'da kalacağı öne sürülürken, olası hukuki uyuşmazlıkların çözüm yeri olarak Ankara'nın belirlendiği iddia edildi.
Türkiye ile Somali arasında 7 Mart 2024 tarihinde imzalanan arama ve üretim anlaşması kapsamındaki Türk sondaj gemisinin Nisan 2026'da Somali kara sularına ulaştığı kaydedildi. Sondaj faaliyetlerinin 7 bin 500 metre derinliğe kadar inmesinin planlandığı, bu derinliğin söz konusu operasyonu dünyanın en derin deniz sondajlarından biri kılacağı bildirildi.
Somali Parlamentosunun İtirazları ve Resmi Tepkiler
Somali Parlamentosu Savunma Komitesi Sekreteri Ahmed Abdi Koshin ve Milletvekili Mursal Khalif, anlaşmanın Somali Bakanlar Kurulu ve Federal Parlamentosuna sunulmadığını belirterek sürece itiraz etti. Milletvekili Khalif, hükümetin yalnızca deniz güvenliği anlaşması yapacağını bildirdiğini belirterek, petrol ve doğal gaz konusunun kendilerinden gizlendiğini ileri sürdü.
Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud yönetiminin Türkiye ile ortaklığını sürdürdüğü belirtilirken, Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanlığı, Türkiye'nin Mogadişu Büyükelçiliği ve TPAO'nun konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermediği bildirildi. Horn of Africa analisti Rashid Abdi ise Türkiye'nin bugün Somali'deki en belirleyici yabancı aktör konumunda bulunduğunu ifade etti.
İklim Müzakereleri ve Bölgesel Üretim Hedefleri
Haberde, söz konusu enerji anlaşmasının Türkiye'nin Antalya'da ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) sürecine denk geldiği kaydedildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türkiye'nin güneydoğusunda iki yeni petrol sahası keşfedildiğini ve bölgedeki üretimin 12 ila 18 ay içinde günlük 100 bin varilin üzerine çıkarılacağını açıklaması üzerine, Küresel İklim ve Sağlık İttifakı İcra Direktörü Dr. Jeni Miller fosil yakıt emisyonlarına yönelik eleştirilerde bulundu.
Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme
Somali açıklarında tahmini 20 milyar varillik ham petrol rezervi üzerinde planlanan arama faaliyetleri, Somali'nin ekonomik kalkınması ve Doğu Afrika'daki enerji dengeleri açısından dönüştürücü bir potansiyel barındırıyor. Ankara'nın 6 ila 9 ay içinde tamamlamayı öngördüğü arama takvimine karşılık ticari üretimin 2030'lu yılların başında başlayabileceği yönündeki projeksiyonlar, projenin uzun vadeli yatırım ve yüksek teknoloji gerektiren doğasını ortaya koyuyor.
TPAO'nun 7 bin 500 metreye ulaşacak ultra derin deniz sondaj kabiliyeti, Türkiye'nin açık deniz enerji operasyonlarındaki teknik kapasitesini küresel ölçekte pekiştirirken; Somali tarafında yürütülen siyasi ve kurumsal tartışmalar, hidrokarbon gelirlerinin paylaşımı ve uluslararası enerji yatırımlarının hukuki çerçevesi açısından kritik bir süreç oluşturuyor.

💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın