WASHINGTON (KFK Ajans) - ABD Başkanı Donald Trump ve Çin lideri Xi Jinping, iki ülkenin diplomatik ve ekonomik ilişkileri açısından kritik öneme sahip bir zirvede bir araya geldi. Kırmızı halı serilerek karşılanan Xi Jinping'e rağmen, Çin'in özellikle ticaret, teknoloji ve Tayvan konularında beklediği tüm sonuçları elde edemediği belirtildi. Zirvenin ana amacının, Çin'in bir süper güç olarak yükselişini engellemeye çalıştığına inanılan ABD'nin bu konuda Pekin'in yolundan çekilmesini sağlamak olduğu kaydedildi.
İki ülke arasında "dişe diş" tarifelerle tırmanan ticaret savaşını duraklatan ticaret ateşkesi, Çin'in bir yıl beklentisinin aksine yalnızca birkaç aylığına, Kasım ayından Ocak ayına kadar uzatıldı. Bu durum, tarifeler, Çin'in nadir toprak elementleri tedarikindeki üstünlüğü ve gelişmiş ABD çiplere erişim gibi temel anlaşmazlıkların yeni bir müzakere turuna ertelendiği anlamına geliyor. ABD'nin, Çin'in kendi anlaşma tarafını daha fazla yerine getirmesini istediği ve ancak ondan sonra uzun vadeli tavizler sunmayı düşündüğü ifade edildi. Lider Xi Jinping'in iç ekonomisindeki sıkıntılar nedeniyle ihracatı koruma ihtiyacının arttığı dile getirildi; genç işsizliğin yüksek seyrettiği ve emlak fiyatlarının düştüğü bir dönemde dış pazarlara erişimin hayati öneme sahip olduğu vurgulandı.
Tayvan Gerilimi ve ABD Silah Satışları
Zirvede Tayvan konusu bir kez daha Çin için kırmızı çizgi olarak dile getirildi. Xi Jinping, ABD'nin Tayvan'a silah satışlarının bu kırmızı çizgiyi ihlal ettiğini ifade etti. ABD'nin ise yasalar gereği Tayvan'a kendini savunma araçları sağlamakla yükümlü olduğu belirtildi. Daha önce Xi'nin Trump'ı bu konuda yanlış bir adımın iki ülkeyi "çatışmaya hatta savaşa" sürükleyebileceği yönünde uyardığı hatırlatıldı. Trump'ın 14 milyar dolarlık Tayvan silah paketinin onayını "Pekin ile çok iyi bir müzakere kozu" olarak tanımlayarak ertelemesi de masadaki gerilimi artıran bir unsur oldu. Xi, ABD'nin "Tayvan'ın bağımsızlığına karşı doğru duruşa" bağlı kalmasını umduğunu yineledi. Ancak Trump'ın, Tayvan'a ABD desteğinin devam etmesi yönünde iki partili baskı altında olmasına rağmen, Çin liderinin bu yorumlarına henüz kamuoyu önünde bir yanıt vermediği kaydedildi.
Tartışmaları ve Panda Diplomasisi
İki liderin konusunda görüşmeler yaptığı, ancak herhangi bir güvenlik önleminde anlaşıp anlaşmadıklarının netleşmediği açıklandı. Anthropic CEO'su Dario Amodei'nin gelişimini yavaşlatma çağrısı ve bir güvenlik araştırmacısının yapay zekanın insanlığı yok etme riskinin "yüzde 10'dan fazla" olduğu uyarısı sonrası bu konudaki somut kararlar bekleniyordu. Ancak Xi'nin yapay zekanın "her zaman insan kontrolünde olmasının öneminden" bahsetmesi dışında somut bir ilerleme sağlanamadığı ifade edildi. Trump'ın ise daha önce bu teknolojinin insanlığı yok etme korkularını "sahtekarlık" olarak nitelendirdiği biliniyor. Zirvede ayrıca, Çin'in "panda diplomasisi" kapsamında Ping Ping ve Fu Shuang adlı pandaların birkaç gün içinde Atlanta'ya ulaşacağının duyurulması, diplomatik ilişkilerde yumuşak bir nokta olarak öne çıktı.
Zirvenin Pekin için en büyük kazanımlarından birinin ise "görsel" boyutu olduğu değerlendirildi. Lavish karşılama, havalimanında kişisel selamlaşma ve devlet ziyafetindeki özel menü, Çin'den izleyenler tarafından memnuniyetle karşılandı. Bu durumun Xi'nin iç kamuoyundaki "Trump'a denk lider" imajını pekiştirmesine yardımcı olduğu belirtildi. İki lideri karşılaştıran memler Çin sosyal medyasında geniş yer bulurken, Trump'ın savaş uçakları üzerinden geçerken yüzünü buruşturduğu, Xi'nin ise sakin kaldığı bir görselin popüler olduğu aktarıldı. Xi Jinping'in dünyanın en öngörülemez liderlerinden birini yönetmenin bir yolunu bulduğu kaydedildi. Ancak Trump "gerçekten büyük bir dostluktan" bahsetse de, Çin liderinin odağının çok daha büyük olduğu: Çin'in ABD ile birlikte süper güç olarak yerini sağlamlaştırmak olduğu vurgulandı. Pandalar, ihtişamlı karşılama ve sıcak sözlerin bu ilişkiyi yumuşatmaya yardımcı olabileceği; ancak bu gösterinin altında, dünyanın en güçlü iki ülkesi arasındaki rekabetin her zamankinden daha şiddetli bir şekilde devam ettiği dile getirildi.


💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın