ŞANGHAY (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güçlenen dolar, ABD Merkez Bankasının (Fed) daha agresif para politikası uygulayacağı beklentisi ve yapay zeka sektörünün sürdürülebilirliğine ilişkin artan kaygıların etkisiyle geriledi. Güne yüzde 1,2 düşüşle başlayan endeks, yerel saatle 13.10 itibarıyla yüzde 2,3 kayıpla 11.140,13 puana indi.
- BIST 100 endeksi yüzde 2,3 düşüşle 11.140,13 puana indi.
- Sanayi ve teknoloji endeksleri yüzde 3, madencilik endeksi ise yüzde 4,7 değer kaybetti.
- Piyasalarda Fed'in Aralık ayında 25 baz puanlık faiz artırma ihtimali yüzde 90 olarak fiyatlandı.
Sektörel bazda sanayi ve teknoloji hisseleri öncülüğünde gerileme yaşanırken, her iki endeks de yüzde 3 değer kaybetti. Uluslararası altın ve gümüş fiyatlarındaki düşüşü takip eden madencilik endeksi yüzde 4,7 gerilerken, bankacılık endeksindeki kayıp yüzde 0,7 oldu. BIST 100 kapsamında işlem gören hisselerden yalnızca dördü yükselirken, biri yatay kaldı ve diğer tüm hisselerde düşüş kaydedildi.
Dünya Borsalarında Satış Dalgası
Satış dalgası, Wall Street'in perşembe gününü sert düşüşlerle tamamlamasının ardından Asya piyasalarına yayıldı. ABD'de Dow Jones Sanayi Endeksi 1.100 puandan fazla (yüzde 2,19) azalarak 49.097,06 puana, S&P 500 endeksi yüzde 2,02 düşüşle 7.175,83 puana, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik endeksi ise yüzde 2,25 kayıpla 23.879,20 puana geriledi. Düşüşler, Claude yapay zeka modelinin geliştiricisi Anthropic'in 83 dolarlık halka arz fiyatının yüzde 17,1 üzerinde kapanmasına rağmen gerçekleşti.
Asya'da cuma günü satış baskısı derinleşti. Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,06 değer kaybederek 57.000 puan eşiğinin altına indi; OpenAI'de yaklaşık yüzde 13 paya sahip SoftBank Group seans içinde yüzde 14,5'in üzerinde değer kaybetti. Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 5,2 düşüşle 4.869,96 puana gerileyerek 5.000 puanın altına inerken, çip üreticileri Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri yüzde 6'dan fazla geriledi. Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 düşüşle 22.355,52 puana, Çin ana karasında Şanghay Bileşik endeksi ise yüzde 1,4 kayba işaret etti.
Avrupa pay piyasalarında da Stoxx Europe 600 endeksi gün içinde yüzde 1,7'ye varan düşüş yaşadı. Almanya'da DAX yüzde 1,6, Fransa'da CAC 40 gün içi en düşük seviyesinde yüzde 2,1'in üzerinde geriledi. Hollandalı çip ekipmanı üreticisi ASML yüzde 4,7, Fransız teknoloji şirketi Soitec yüzde 8 kayıp yaşarken, Avrupa teknoloji endeksinin cuma günkü yüzde 3'lük düşüşüyle birlikte haftalık kaybı yüzde 8,75'e ulaştı ve Mart 2020'den bu yana en sert haftalık düşüş kayıtlara geçti. ABD vadeli işlemlerinde ise Nasdaq vadelileri yüzde 1,7 geriledi.
Yapay Zeka ve FED Beklentileri
Yatırımcılar, büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, gelişmiş çipler ve bilgi işlem altyapısına yönelik devasa harcamalarının maliyetleri karşılayacak getiri sağlayıp sağlamayacağını sorguluyor. Avrupa Merkez Bankasının (ECB) Kasım Ayı Finansal İstikrar İncelemesi'ne göre, altyapı harcamalarının faaliyet nakit akışlarını aşması nedeniyle ABD merkezli büyük bulut sağlayıcılarının çoğunda serbest nakit akışı 2026 yılında negatife döndü. ECB ayrıca bu teknoloji şirketlerinin 2026'nın ikinci çeyreği itibarıyla 4 trilyon doların üzerinde bilanço dışı taahhüdü bulunduğunu hesapladı.
Para piyasalarında Fed'in şahin tutumunu koruyacağı yönündeki beklentiler güçlendi. Fed, 28 Ekim'deki toplantısında politika faizini yüzde 3,75-4,00 aralığında sabit tutmuştu. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, yetkililerin neredeyse tamamının enflasyonu yüzde 2 hedefine döndürmek amacıyla gelecek aylarda ek faiz artışlarını desteklediğini gösterdi. Fed Guvernörü Christopher Waller da enflasyon baskılarının olumsuz yönde ilerlediğini belirterek Aralık ayında 50 baz puanlık bir artışın gündeme gelebileceği uyarısında bulundu. CME FedWatch verilerine göre piyasalar Aralık ayı için yüzde 90 ihtimalle 25 baz puanlık, yüzde 10 ihtimalle 50 baz puanlık bir artışı fiyatlıyor. Dolar endeksi ise perşembe günü yılın zirvesini görmesinin ardından 103,87 seviyesinde seyrediyor.
Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme
Küresel hisse senedi piyasalarında eş zamanlı yaşanan satış dalgası, yüksek teknoloji şirketlerinin sermaye harcamaları ile merkez bankalarının sıkı para politikası rotası arasındaki uyuşmazlığı gözler önüne seriyor. ECB verilerinde öne çıkan 4 trilyon dolarlık bilanço dışı yükümlülük ve negatife dönen nakit akışları, küresel teknoloji değerlemelerindeki kırılganlığın derinleştiğine işaret ediyor.
Fed'in politika faizini artırma olasılığının para piyasalarında yüzde 90 seviyesinde fiyatlanması ve dolar endeksinin 103,87 düzeyinde seyretmesi, gelişmekte olan piyasalara yönelik risk iştahını sınırlandırıyor. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksinin sanayi ve teknoloji hisseleri öncülüğünde yüzde 2,3 gerilemesi, küresel likidite koşullarındaki daralma beklentisinin yerel varlık fiyatlamaları üzerindeki doğrudan etkisini yansıtıyor.

💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın