ABU DABİ (KFK Ajans) - Deutsche Welle (DW) tarafından aktarılan habere göre, Ukrayna'daki savaşı sonlandırmaya yönelik Abu Dabi'de yürütülen müzakerelerde Rus heyeti kapsamlı talepler içeren bir belge sundu. The New York Times tarafından aktarılan 10 Kasım tarihli belgede, Ukrayna'ya yönelik Batı silah sevkiyatının durdurulmasının yanı sıra NATO'nun asker ve üslerini 1997 yılındaki konumuna geri çekmesi istendi.
- Moskova, Ukrayna'ya Batı silah sevkiyatının durdurulmasını ve NATO üslerinin 1997 öncesi sınırlara çekilmesini talep etti.
- Talep kabul edilirse Almanya'nın 2027 yılı sonuna kadar Litvanya'da tam faaliyete geçmesi planlanan tugay konuşlandırması durdurulacak.
- Polonya, Bulgaristan ve Estonya liderleri Rusya'nın Avrupa güvenlik mimarisini değiştirme girişimlerini kesin bir dille reddetti.
Kremlin'e göre 1997 yılı, NATO ittifakının doğuya doğru ilk genişlemesinden önceki dönemi temsil ediyor. O tarihte 16 üyesi bulunan NATO'ya Polonya, Çekya ve Macaristan resmi olarak iki yıl sonra katılmış, ilerleyen süreçte Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkeleri ile son olarak İskandinav ülkelerinin dahil olmasıyla üye sayısı günümüzde 32'ye ulaştı.
Sunulan metinde Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin ittifaktan ayrılması açıkça talep edilmezken, NATO'nun bu ülkelerdeki askeri varlığına son vermesi istendi. Asker ve üslerin geri çekilmesinin, 1997 sonrasında ittifaka katılan ülkelerin savunma kapasitelerini zayıflatacağı belirtiliyor.
Bölgesel Güvenlik ve Savunma Hatları
NATO müttefikleri, bağımsız hava devriyesi için kendi savaş uçakları bulunmayan Estonya, Letonya ve Litvanya hava sahasını 2004 yılından bu yana dönüşümlü olarak koruyor. Söz konusu görev 2026 yılından itibaren daha geniş bir hava savunma varlığının parçası haline gelirken, Almanya'nın 2027 sonuna kadar Litvanya'da tam operasyonel hale getirmeyi planladığı Litvanya Tugayı konuşlandırmasının da durdurulması gerekecek.
Romanya'da ise Karadeniz kıyısındaki Köstence yakınlarında yer alan Mihail Kogalniceanu Hava Üssü genişletilmeye devam ediyor. Çalışmalar tamamlandığında bu tesis, Almanya'daki Ramstein Üssü'nü geride bırakarak yüzölçümü bakımından Avrupa'nın en büyük NATO hava üssü konumuna gelecek.
Bölge Liderlerinden Sert Tepki
Polonya Başbakanı Donald Tusk, TVP World kanalına yaptığı açıklamada, "Polonya'nın ve Avrupa'nın arkasından hiç kimsenin dünyanın bu bölgesi için yeni güvenlik kuralları koymasına hiçbir koşulda izin vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı. Bulgar mevkidaşı Rumen Radev ise NATO'nun çekilmesini "düşünülemez ve gerçek dışı" olarak nitelendirerek, hiçbir ülkenin hangi ittifaka katılacağı konusunda dış baskıyla kararını değiştirmeye zorlanmaması gerektiğini belirtti.
Estonya Başbakanı Kristen Michal de Rusya'nın Avrupa güvenlik düzenindeki değişiklik taleplerini kesin bir dille geri çevirdi. Michal, Avrupa güvenlik düzeninin iyi işlediğini ve bu konuda Rusya ile görüşecek hiçbir şeyleri olmadığını dile getirdi.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
NATO'nun kurucu anlaşmasının 5. maddesi, bir üyeye yönelik silahlı saldırı durumunda müttefiklerin yardıma gelmesini zorunlu kılarken, caydırıcılık unsuru kriz anında hızlı ve etkili müdahale kapasitesine dayanıyor. İttifakın doğu kanadında konuşlu birliklerin geri çekilmesinin savunmayı zorlaştıracağı ve Moskova nezdinde bir saldırının risk maliyetini düşüreceği değerlendiriliyor.
Tarihsel süreçte Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'nın (AGİK) 1990 Paris Şartı ve 1997 NATO-Rusya Kurucu Senedi, devletlerin kendi güvenlik düzenlemelerini seçme özgürlüğünü ve karşılıklı veto hakkının bulunmadığını tescillemişti. Almanya'nın birleşmesi sürecinde sözlü müzakereler yürütülmüş olsa da NATO'nun eski Varşova Paktı ülkelerine doğru genişlemeyeceğine dair bağlayıcı bir taahhüt verilmediği, 1994 Budapeşte Muhtırası'nın da nükleer silahlardan vazgeçen Ukrayna'nın sınır bütünlüğüne saygı temeline oturduğu kaydediliyor.
💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın