ANKARA (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ekim ayında politika faizini 100 baz puan düşürerek yüzde 36 seviyesine çekti. Beş toplantılık sabit tutma serisinin ardından gelen indirim kararında enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlamaya işaret edilirken, yüksek enerji fiyatları ve jeopolitik belirsizliklerin yukarı yönlü risk oluşturduğu vurgulandı.
- TCMB politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36 seviyesine çekerken, Fed faiz bandını yüzde 3,75-4 aralığında tuttu.
- Dolar bazlı reel getiri göstergesi ekimde yüzde 10,4'e gerilese de yüzde 29,8'lik enflasyonun üzerinde pozitif kalmayı sürdürdü.
- Piyasadaki toplam carry trade büyüklüğünün 56 milyar dolar seviyesinde olduğu hesaplanıyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) ise eylül ayındaki 25 baz puanlık faiz artırımının ardından ekimde politika faizini yüzde 3,75-4 aralığında sabit bıraktı. İki merkez bankasının para politikalarındaki bu ayrışma, Türk lirası cinsi varlıkların dolar karşısında sunduğu getiri marjının seyri açısından belirleyici bir dönemece işaret ediyor.
Faiz Farkı ve Döviz Piyasalarındaki Değişim
Eylül ayında 131 yatırım fonunda yaklaşık 20 milyar dolar büyüklüğe sahip 455 binden fazla tasarruf sahibini etkileyen fon gelişmeleri iç piyasadaki güven ortamını etkiledi. Rezervlerdeki azalış ve yabancı portföy çıkışları Türk lirası üzerindeki baskıyı artırırken, liranın dolar karşısındaki yıllık değer kaybı eylüldeki yüzde 17,9 seviyesinden ekimde yüzde 18,8'e yükseldi.
Dolar kuru aylık bazda yüzde 1,9 değer kazanarak 49,95 liraya ulaştı ve Temmuz 2025'ten bu yana görülen en yüksek aylık artışını kaydetti. TCMB politika faizine göre hesaplanan Türk lirası varlıkların dolar bazlı reel getiri göstergesi eylüldeki yüzde 12,1 düzeyinden ekimde yüzde 10,4'e gerilerken, Fed göstergesine dayalı ABD reel faizi yüzde 0,15 olarak ölçüldü.
2021 Dönemi ile Temel Farklılıklar
Para politikalarındaki mevcut zıt yönlü hareket, TCMB'nin faizi yüzde 16'ya indirdiği ve Fed'in faizleri sıfır düzeyinde tuttuğu Ekim 2021 sürecini anımsatıyor. O dönemde liranın reel getirisi eksi yüzde 4,4 düzeyinde kalmış, ardından yıllık değer kaybı hız kazanarak Ağustos 2022'de yüzde 118,9 seviyesine tırmanmıştı.
Güncel ekonomik dengeler ise 2021 tablosundan farklı bir yapı sergiliyor. Ekim 2026'da yıllık tüketici enflasyonu yüzde 29,8 seviyesinde kaydedilirken, yüzde 36 düzeyindeki TCMB politika faizi enflasyonun 6 puandan fazla üzerinde bulunuyor. Bu durum, 2021 yılındaki negatif reel faizin aksine yatırımcılara pozitif getiri alanı tanıyor.
BBVA Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türkiye Kredi Stratejisti Tufan Cömert yayımladığı analizde, dolar/TL kurundaki günlük artışın 170 pipten 250 pipe yükseldiğini ve bunun bileşik bazda yıllık yaklaşık yüzde 20 nominal değer kaybına karşılık geldiğini bildirdi. Cömert, nominal değer kaybı enflasyonun altında kaldığı için liranın reel değerlenme sürecini koruduğunu kaydetti.
Kur ayarlamalarını değerlendiren Cömert, "Kademeli bir uyarlama, sürdürülmesi giderek zorlaşan bir döviz kuru patikasına kıyasla bugün daha tercih edilebilir olabilir." ifadesini kullandı. Analizde, nominal değer kaybındaki kontrollü seyrin ihracatçılar üzerindeki maliyet baskısını dengeleyebileceği kaydedildi.
Carry Trade Dengesi ve Piyasa Görünümü
Cömert, piyasadaki toplam carry trade pozisyon büyüklüğünün yaklaşık 56 milyar dolar olduğunu ve bu tutarın yarısına yakınının yerel aktörlerden kaynaklandığını belirtti. İç talebin getiri potansiyelinin yanı sıra krediye erişim sınırlamalarıyla desteklendiğini aktaran Cömert, yabancı yatırımcıların getiri değişimlerine duyarlı olmasına karşın yıl sonuna kadar düzensiz bir çıkış yerine kademeli bir azalış öngördüklerini ifade etti.
Piyasalarda yaşanan fon dalgalanmasının ardından sermayenin genel bir kaçış sergilemediği görüldü. Merkez bankası verileri ve uluslararası yatırım kuruluşu hesaplamaları, fonlardan ayrılan bakiyenin ağırlıklı olarak banka mevduatlarına ve Türk lirası hesaplarına yöneldiğini gösterdi.
Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme
TCMB'nin yüzde 36 seviyesindeki fonlama oranı, Ekim 2021 dönemindeki eksi yüzde 4'lük reel faiz tabanının aksine yüzde 29,8'lik yıllık enflasyona karşı belirgin bir koruma kalkanı sunuyor. Fed'in faizleri yüzde 3,75-4 aralığında tutarak küresel likiditeyi sıkılaştırdığı bir konjonktürde, Türk lirasının sağladığı yüzde 10,4'lük dolar bazlı getiri küresel ölçekte cazibesini korumaktadır.
Toplam 56 milyar dolarlık getiri pozisyonunun çözülme riski, fon piyasalarından çıkan kaynağın döviz yerine bankacılık sistemindeki lira mevduatlarına park etmesiyle sınırlandırılıyor. Nominal kurdaki kontrollü artış hamlesi ise iç pazardaki dezenflasyon hedeflerini bozmadan sanayici ve ihracatçının fiyat rekabetini destekleyen analitik bir denge mekanizması vazifesi görüyor.



💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın