ANTALYA (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, pazartesi günü dünyanın yeni bir "aşırı iklim çağına" girdiği uyarısında bulunarak Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen COP31 zirvesinde bir araya gelen liderleri emisyon kesintilerini hızlandırmaya çağırdı. Guterres, süper büyüklükteki bir El Nino doğa olayının, insan kaynaklı iklim değişikliği sebebiyle halihazırda aşırı ısınmış olan gezegenle çarpıştığını belirtti.
- Ocak-Eylül 2026 döneminde küresel yüzey sıcaklıkları sanayi öncesi ortalamanın 1,47 derece üzerinde ölçüldü.
- WMO, tropikal Pasifik deniz yüzeyi sıcaklıklarının ocak ayına kadar ortalamanın 3,8 derece üzerine çıkabileceğini öngördü.
- Temel çoklu tehlike erken uyarı sistemlerini işleten ülke sayısı 2015'teki 55 seviyesinden geçen yıl 136'ya yükseldi.
Hükümetlere emisyonları daha hızlı keserek ve fosil yakıtlardan adil bir geçiş sürecini hızlandırarak "ciddi olmaları" çağrısında bulunan Guterres, kırılgan ülkelere daha fazla finansman ve koruma sağlanması gerektiğini dile getirdi.
WMO Raporu: Sıcaklıklar Rekor Seviyelerde
Guterres'in açıklamaları, BM bünyesindeki Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) 2026 yılında istisnai küresel sıcaklıkların, eriyen buzulların ve yükselen deniz seviyelerinin devam ettiğini ortaya koyan raporuyla eş zamanlı geldi. Raporda, son 12 yılın kayıtlara geçen en sıcak 12 yıl olduğu ve 2026'nın bugüne kadar ölçülen en sıcak yıllar arasında yer almasının beklendiği bildirildi.
Ocak ayından eylül ayına kadar olan küresel ortalama yüzey sıcaklıklarının, sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,47 derece üzerinde gerçekleştiği kaydedildi. WMO İklim Bilgi Şefi John Kennedy, paylaşılan ön verilerin 2026 yılını kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri arasına yerleştirdiğini aktardı.
El Nino Tehdidi ve 2027 Beklentisi
WMO Başkanı Celeste Saulo, olağanüstü kuvvetteki El Nino'nun gelecek yıla ek sıcaklıklar ve aşırı hava koşulları taşıyabileceği uyarısında bulundu. Yaşanan durumun benzeri görülmemiş boyutlara ulaştığını ifade eden Saulo, "Gördüklerimiz, grafiklerin dışına çıkmak ifadesine yeni bir anlam kazandırıyor. 2027'de bir başka rekor kırıcı yıla hazırlanmalıyız." değerlendirmesini yaptı.
Mevcut El Nino'nun en az 1950'den bu yana görülen en güçlü doğa olayı olması beklenirken teşkilat, tropikal Pasifik deniz yüzeyi sıcaklıklarının mevcut tarihten ocak ayına kadar ortalamanın 3,8 derece üzerine çıkabileceğini tahmin ediyor. Raporda küresel deniz seviyelerinin kayıtlardaki en yüksek seviyeye ulaştığı, tatlı su kaynaklarının azaldığı ve buzulların uzun vadeli geri çekilmelerini sürdürdüğü paylaşıldı.
Yalnızca 2025 yılındaki yıllık buz kaybının, yıl boyunca her saniye beş olimpik yüzme havuzunu doldurmaya eşdeğer bir seviyede gerçekleştiği açıklandı. Havayı aşırı yüklediklerini ve El Nino'nun bir risk çarpanı olacağını belirten Saulo; sıcak hava dalgalarının, tropikal siklonların ve yağmur fırtınalarının tarihsel kalıpların ötesinde şiddetlendiğini bildirdi.
Erken Uyarı Sistemleri ve Veri Toplama
WMO ayrıca erken uyarı sistemlerindeki ilerlemeyi gündeme getirerek temel çoklu tehlike sistemlerini işleten ülke sayısının 2015'teki 55 düzeyinden geçen yıl 136'ya ulaştığını duyurdu. Zirve katılımcılarına küresel gözlemlere, veri toplamaya ve tahmin süreçlerine yapılan yatırımları artırma çağrısı yapıldı.
WMO Başkanı Saulo, hava tahmin ve iklim takip süreçlerinin önemine işaret ederek "Kör uçuşu yapmayı göze alamayız." ifadesini kullandı.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
Antalya'da yürütülen COP31 müzakereleri, küresel sıcaklık ortalamasının kritik sınır sayılan 1,5 derece baremine yaklaşarak sanayi öncesi dönemin 1,47 derece üzerine tırmandığı bir konjonktürde gerçekleşmektedir. BM çatısı altında dile getirilen acil durum tespitleri, emisyonların düşürülmesi ile kırılgan ülkelere yönelik iklim finansmanı taahhütlerinin küresel diplomasi masasındaki ana müzakere maddeleri olduğunu göstermektedir.
Erken uyarı altyapısına sahip ülke sayısının 55'ten 136'ya yükselmesi kurumsal izleme kapasitesinde ilerleme sağlandığına işaret etse de, Pasifik'te beklenen 3,8 derecelik sıcaklık sapması ve deniz seviyelerindeki rekor artış, mevcut diplomatik adımların doğa olaylarının hızına yetişmekte zorlandığını ortaya koymaktadır. Zirve boyunca alınacak somut finansman kararları, 2027 için öngörülen yeni sıcaklık rekorlarının yönetilebilirliği üzerinde belirleyici bir parametre oluşturacaktır.

💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın