ZÜRİH (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, Intel'in ABD'nin Oregon eyaletine bağlı Hillsboro kentinde düzenlediği Akademik Güvenlik Konferansı'nda 2026 donanım güvenliği ödüllerini kazanan iki bilimsel çalışmanın mimarları arasında Türk araştırmacılar yer aldı. Dokuz yazarından yedisi Türk olan "Chronus" adlı makale Güncel Yayın Ödülü'nü alırken, bilgisayar belleklerindeki "RowHammer" açığını ilk kez belgeleyen 2014 tarihli çalışma da Zamanın Sınavı Ödülü'ne layık görüldü.
- Chronus adlı çalışma, 75'ten fazla başvuru arasından sıyrılarak Intel Güncel Yayın Ödülü'ne layık görüldü.
- Geliştirilen yöntem, mevcut çiplerdeki hız kaybını yüzde 5,8'den yüzde 0,1'in altına düşürmeyi başardı.
- Ödüle layık görülen makalenin dokuz yazarından yedisini Türk araştırmacılar oluşturdu.
İsviçre'deki ETH Zürih bünyesinde SAFARI Araştırma Grubu'nu yöneten Profesör Onur Mutlu, her iki ödüllü çalışmanın da ortak yazarları arasında yer aldı. Zamanın Sınavı Ödülü'nü Konrad Lai ile birlikte alan Mutlu, 12 yıllık süreçte bellek sektörü tasarımlarını ve standartlarını değiştiren bu güvenlik sorununun halen tam olarak çözülemediğini ifade etti.
Yerli Laboratuvardan Küresel Başarıya
Chronus projesinde yer alan yedi Türk araştırmacıdan beşinin, Ankara'daki TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ) Kasırga Mikroişlemci Laboratuvarı'nda Profesör Oğuz Ergin danışmanlığında yüksek lisans yaptığı bildirildi. Çalışmanın ortak yazarlarından Ergin, araştırmada görev alan genç bilim insanlarının büyük bölümünün Türkiye'de yetiştirildiğini kaydetti.
Kasırga Laboratuvarı'nda yetişen ve yüksek lisans tezini Chronus üzerine hazırlayan başyazar Oğuzhan Canpolat, araştırmaya ETH Zürih'te konuk araştırmacı olarak başladı. Tezini Ağustos 2025'te tamamlayan ve çalışmalarını ABD'deki Stony Brook Üniversitesi'nde doktora düzeyinde sürdüren Canpolat, akademi ile sanayinin bu problem üzerinde birlikte çalışmasından memnuniyet duyduğunu dile getirdi.
Yazarlar adına ödülü kabul eden A. Giray Yağlıkçı'nın Almanya'daki CISPA Helmholtz Bilgi Güvenliği Merkezi'nde öğretim üyesi olduğu, diğer Türk araştırmacılar Ataberk Olgun, Nisa Bostancı ve İsmail Emir Yüksel'in ise ETH Zürih'te doktora çalışmalarına devam ettiği aktarıldı. TOBB ETÜ Kasırga ekipleri, Türkiye'de düzenlenen Teknofest Çip Tasarım Yarışması'nda üst üste dört yıl boyunca toplam beş birincilik elde etti.
RowHammer Açığı ve Chronus Çözümü
Bilgisayarların ana belleğini oluşturan DRAM çiplerindeki hücrelerin birbirine aşırı yakın olması sebebiyle ortaya çıkan RowHammer açığı, bir bellek satırına art arda erişilmesiyle komşu satırlardaki bitlerin ters dönmesine yol açıyor. Saldırganlar bu yöntemle doğrudan erişemedikleri verileri değiştirerek sistemde yetki yükseltebiliyor.
Söz konusu güvenlik açığı 2015 yılında Google Project Zero ekibi tarafından işletim sistemi çekirdeğini ele geçirmek, 2016 yılında ise Amsterdam Vrije Üniversitesi araştırmacıları tarafından Android telefonlarda tam yetki elde etmek için kullanılmıştı. Açığı ilk kez ortaya koyan 2014 tarihli çalışma, en büyük üç üreticiden test edilen bellek modüllerinin yüzde 80'inden fazlasında bu kusurun bulunduğunu saptamıştı.
Bellek standartları kuruluşu JEDEC'in Nisan 2024'te DDR5 standardına eklediği "satır başına aktivasyon sayımı" (PRAC) korumasının, mevcut yongalarda ortalama yüzde 5,8, gelecekteki hassas yongalarda ise yüzde 78,5 oranında yavaşlamaya yol açtığı ve "dalga saldırısına" karşı korumasız kaldığı tespit edildi. Sayıcıları verilerden ayrı tutan açık kaynak kodlu Chronus mimarisinin ise hız kaybını mevcut çiplerde yüzde 0,1'in altında, gelecekteki çiplerde ise yüzde 8,3 seviyesinde tutarak kıyaslandığı altı yöntemi geride bıraktığı belirtildi.
Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme
Yarı iletken ve çip tasarımı alanında küresel rekabetin hızlandığı bir dönemde, Intel tarafından 75'i aşkın başvuru arasından Chronus mimarisinin seçilmesi, Türkiye merkezli akademik altyapının yüksek teknoloji güvenliğindeki kritik rolünü tescillemektedir. TOBB ETÜ Kasırga Mikroişlemci Laboratuvarı çıkışlı araştırmacıların DDR5 bellek mimarisindeki temel performans açıklarını gideren yenilikçi çözümleri, küresel donanım devlerinin tasarım standartlarını doğrudan etkileme potansiyeline sahiptir.
Bellek güvenliğinde performansı korurken zafiyetleri kapatan açık kaynaklı bu yöntem, uluslararası donanım pazarında maliyetli revizyonların önüne geçilmesine katkı sağlamaktadır. Geliştirilen bu mimari, Türk mühendislerin siber güvenlik ve mikroişlemci mimarisindeki yetkinliğini küresel tedarik zincirinde belirleyici konuma taşımaktadır.
💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın